صنعت آن : مانند دهن ورد است ؛ كه گل آن را تا چهل روز با روغن كنجد در آفتاب ترتيب دهند و تبديل نمايند . « 1 » روغن زيت / زيت عذب / روغن زيتون ماهيت زَيت : روغن زيتون است ، از مطلق آن مراد زيت عذب است كه از زيتون رسيده گيرند ، و مغشوش و غير مغشوش مىباشد و علامت غير مغشوش آن آن است كه اجزاى آن زود بر سطح بدن منتشر گردد و از هم منقطع نگردد به خلاف مغشوش . طبيعت آن : در دوم گرم و با يبوست و قبض و قول به رطوبت آن بىاصل است و مغشول آن كه در آب گرم ريزند و خوب بر هم زنند و بگذارند تا بالاى آن ، آب آيد و سرد گردد و بردارند ، گرمى آن كمتر و الطف و بىلذع . افعال و خواص آن : آشاميدن چهارده مثقال آن با يك رطل آب گرم و يا ماء الشعير مسهل قوى و جهت درد اعضا و عرق النَّسا و با شراب و آب گرم جهت رفع قولنج و مغص و اخراج كرم معده و تفتيت حصات و ادرار بول و عرق و اوجاع مفاصل و عرق النّسا و ورك و غيرها و قى كردن به آن جهت دفع سميت ادويه ، و حقنه به آن جهت رفع قولنج و رمى و سدّى و درد كمر و مفاصل و عرق النّسا ، و تدهين بدان جهت اوجاع بارده ، و با مرهم ها جهت التيام و اصلاح زخم‌ها مفيد . مقدار شربت آن : تا هفت مثقال . و چون يك سال از ساختن آن بگذرد و بعضى گويند : چون شش سال بگذرد آن را زيت العتيق نامند . طبيعت آن : گرم‌تر از غير عتيق آن است . افعال و خواص آن : محلّل و ملين طبع و بشره و مصلح ادويه و مصعف قوت‌هاى آنها و مانع جمود اعضا و رافع ضرر سرما و اكتحال آن مقوّى بصر و رافع بياض رقيق و جرب و سلاق و در نزول آب قائم مقام قدح و چون گرم نمايند و بر موضع عقرب گزيده بمالند ، تسكين ألم آن دهد . و چون زيت تازه را بجوشانند تا به نصف رسد بدل عتيق مىگردد و

--> ( 1 ) . محمد حسين عقيلى خراسانى ؛ مجمع الجوامع ( قرابادين كبير ) ، ج 2 ، ص 88 .